Trong hơn hai thập kỷ phát triển mạnh mẽ của đô thị hóa, lần đầu tiên TP. HCM có hiệp hội quản lý chung cư. Như nhiều người đã biết, lâu nay chung cư đã trở thành một hình thức nhà ở phổ biến và tất yếu tại TP.HCM. Tuy nhiên, cùng với tốc độ gia tăng nhanh chóng về số lượng chung cư là hàng loạt vấn đề phát sinh trong công tác quản lý, vận hành và hài hòa lợi ích giữa cư dân – ban quản trị – chủ đầu tư – đơn vị quản lý.
Do đó mà vào ngày 23/01/2026, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định cho phép thành lập Hiệp hội Quản lý vận hành nhà chung cư TP.HCM (HCMO), mở ra một tổ chức xã hội – nghề nghiệp chuyên biệt cho lĩnh vực quản lý, vận hành chung cư tại đô thị lớn nhất cả nước.
Việc lần đầu tiên TP.HCM có Hiệp hội Quản lý Chung cư không chỉ đánh dấu một bước tiến quan trọng về mặt tổ chức xã hội – nghề nghiệp, mà còn mở ra kỳ vọng thiết lập một chuẩn mực quản lý chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững cho loại hình nhà ở đặc thù này.
Trong bài viết này, bạn hãy cùng Tường Phát Land tìm hiểu kĩ hơn về Hiệp hội quản lý chung cư nhé!
1. Bối cảnh hình thành Hiệp hội Quản lý Chung cư tại TP.HCM
TP.HCM hiện là địa phương có số lượng nhà chung cư lớn nhất cả nước, với hàng nghìn dự án thuộc nhiều phân khúc khác nhau, từ nhà ở xã hội, chung cư thương mại trung cấp đến cao cấp. Các khu chung cư không chỉ tập trung ở khu vực trung tâm mà còn lan rộng ra nhiều quận, huyện và TP. Thủ Đức, trở thành không gian sống của hàng triệu cư dân đô thị.
Tuy nhiên, trong suốt một thời gian dài, mô hình quản lý vận hành chung cư tại TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung vẫn mang tính phân tán, thiếu sự liên kết và chưa hình thành được một tổ chức đại diện đủ mạnh cho lĩnh vực này. Hoạt động của các ban quản trị chủ yếu dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và tinh thần tự nguyện của cư dân, trong khi việc áp dụng các quy định pháp luật còn thiếu thống nhất. Các đơn vị quản lý vận hành chung cư cũng hoạt động rời rạc, mỗi nơi áp dụng một tiêu chuẩn khác nhau, dẫn đến chất lượng quản lý không đồng đều.
Trong bối cảnh đó, nhiều tranh chấp liên quan đến phí bảo trì, quyền sở hữu chung – riêng, chất lượng dịch vụ quản lý, an toàn phòng cháy chữa cháy và tính minh bạch tài chính liên tục phát sinh. Không ít vụ việc kéo dài, gây bức xúc trong cộng đồng cư dân, ảnh hưởng đến an ninh trật tự và hình ảnh phát triển đô thị. Đặc biệt tại TP.HCM – nơi tập trung nhiều dự án nhà cao tầng với mật độ cư dân lớn và hệ thống hạ tầng sử dụng chung phức tạp như bãi đỗ xe, thang máy, hệ thống PCCC, máy phát điện, xử lý nước thải và kiểm soát an ninh – các tranh chấp này dễ chuyển thành xung đột lợi ích và thiếu cơ chế đối thoại hiệu quả.
Chính từ thực tiễn đó, nhu cầu hình thành một tổ chức có vai trò kết nối, hỗ trợ chuyên môn và phản ánh tiếng nói thực tiễn trong lĩnh vực quản lý vận hành chung cư trở nên cấp thiết.
Sự ra đời của một hiệp hội nghề nghiệp trong lĩnh vực này mang ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng và phổ biến các chuẩn mực nghề nghiệp, tạo ra “mặt bằng tối thiểu” về vận hành, an toàn và chất lượng dịch vụ. Đồng thời góp phần hỗ trợ hòa giải, giảm áp lực khiếu nại cho cơ quan quản lý nhà nước, mà không thay thế vai trò của Nhà nước hay quyền hạn của ban quản trị và cư dân, có thể đáp ứng những nhu cầu mà thị trường đang thiếu hụt, cụ thể ở ba vai trò chính:
- Xây dựng và phổ biến các chuẩn mực nghề nghiệp, qua đó tạo ra “mặt bằng tối thiểu” về quy trình vận hành, bảo trì, an toàn, an ninh và vệ sinh tại các khu chung cư.
- Đóng vai trò là kênh tổng hợp kiến nghị và phản ánh chính sách, giúp cơ quan quản lý nhà nước tiếp cận được tiếng nói thực tiễn từ các đơn vị vận hành và cộng đồng cư dân.
- Hỗ trợ công tác hòa giải, góp phần giảm áp lực khiếu nại cho các cơ quan quản lý, đặc biệt đối với những dạng tranh chấp lặp đi lặp lại tại chung cư.
2. HCMO là tổ chức như thế nào?
Có thể hiểu một cách đơn giản, HCMO là một tổ chức xã hội – nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quản lý, vận hành chung cư, được thành lập và hoạt động theo đúng quy định pháp luật. Hiệp hội có điều lệ riêng, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản độc lập, tự chủ về kinh phí, trụ sở và phương tiện hoạt động, đồng thời chịu sự quản lý nhà nước trực tiếp của Sở Xây dựng TP.HCM cùng các cơ quan liên quan.
Theo thông tin được công bố, HCMO đang đi theo lộ trình thành lập khá rõ ràng và bài bản. Cuối năm 2025, TP.HCM đã chính thức công nhận ban vận động thành lập hiệp hội, với danh sách nhân sự được giới thiệu trên báo chí. Trên cơ sở đó, hiệp hội dự kiến tổ chức đại hội lần thứ nhất vào tháng 3/2026 để bầu ban chấp hành và bộ máy lãnh đạo theo đúng điều lệ.
HCMO không phải là một tổ chức hình thành mang tính tự phát, mà được xây dựng theo khuôn khổ quen thuộc của các hiệp hội nghề nghiệp: có ban vận động, vận động hội viên, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, được cơ quan có thẩm quyền cho phép thành lập, rồi tổ chức đại hội để chính thức đi vào hoạt động.Hiệp hội có cơ sở pháp lý rõ ràng, tạo sự minh bạch ngay từ đầu và là nền tảng để HCMO có thể tham gia sâu hơn vào các vấn đề chuyên môn của lĩnh vực quản lý, vận hành chung cư trong thời gian tới.
3. Ý nghĩa của việc thành lập Hiệp hội Quản lý Chung cư
Việc TP.HCM lần đầu tiên có Hiệp hội Quản lý Chung cư mang ý nghĩa quan trọng trên nhiều phương diện, từ xã hội, pháp lý đến quản trị đô thị. Trước hết, đây là một tổ chức xã hội – nghề nghiệp hoạt động theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân rõ ràng và đại diện cho tiếng nói chung của những người đang tham gia công tác quản lý, vận hành chung cư. Sự xuất hiện của hiệp hội giúp hình thành một đầu mối chính thức, thay vì các cá nhân hay tổ chức rời rạc, thiếu kênh kết nối như trước đây.
Thông qua hiệp hội, các ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành, chuyên gia pháp lý, chuyên gia xây dựng và các bên liên quan có một diễn đàn chung để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình quản lý hiệu quả, đồng thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn lên cơ quan quản lý nhà nước. Đây là vai trò mà trước kia các chủ thể riêng lẻ rất khó thực hiện một cách bài bản và có tiếng nói đủ trọng lượng.
Bên cạnh đó, hiệp hội còn góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp trong lĩnh vực quản lý chung cư. Thông qua việc xây dựng các bộ tiêu chuẩn, quy trình khuyến nghị, tổ chức đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ, hiệp hội từng bước chuẩn hóa hoạt động quản lý, giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân hay xử lý cảm tính. Điều này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh chung cư ngày càng phát triển về quy mô, công nghệ và yêu cầu an toàn.
4. Hiệp hội có thể mang lại lợi ích gì cho cư dân?
Nếu đứng từ góc nhìn của một cư dân chung cư, câu hỏi dễ đặt ra nhất là: “Có hiệp hội thì cuộc sống của tôi sẽ tốt hơn ở điểm nào?”. Câu trả lời thực tế nhất nằm ở ba vùng tác động.
Thứ nhất, chất lượng dịch vụ quản lý vận hành có cơ hội được cải thiện theo hướng ổn định và dễ dự đoán hơn. Khi quy trình làm việc được chuẩn hóa, nhân sự được đào tạo bài bản và có chuẩn nghề nghiệp chung, những lỗi vận hành tuy nhỏ nhưng gây nhiều khó chịu cho cư dân như phản hồi chậm, xử lý không dứt điểm, thiếu thông báo hoặc cách ứng xử thiếu chuyên nghiệp sẽ từng bước được hạn chế.
Thứ hai, mức độ minh bạch và khả năng giám sát được nâng lên. Minh bạch không chỉ dừng ở việc “có báo cáo”, mà là báo cáo phải rõ ràng, dễ hiểu, có cấu trúc, có số liệu đối chiếu và có giải thích cụ thể. Khi hiệp hội phổ biến các tiêu chuẩn nghiệp vụ và thông lệ chung, cư dân và ban quản trị sẽ có một “thước đo” rõ ràng hơn để đặt câu hỏi đúng trọng tâm và giám sát hiệu quả hơn hoạt động quản lý.
Thứ ba, tăng khả năng hòa giải và xử lý mâu thuẫn từ sớm. Trên thực tế, ở nhiều chung cư, cư dân và ban quản trị chỉ ngồi lại với nhau khi mâu thuẫn đã trở nên căng thẳng. Nếu có một cơ chế tham vấn hoặc hỗ trợ trung gian mang tính chuyên môn, nhiều xung đột có thể được giải quyết ngay từ giai đoạn đầu, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm căng thẳng cho tất cả các bên.
Dĩ nhiên, hiệp hội không phải là “cây đũa thần” có thể giải quyết mọi vấn đề. Với những sai phạm nghiêm trọng, hiệp hội không thể thay thế vai trò của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, đối với phần lớn các vấn đề phát sinh trong đời sống chung cư, một tổ chức nghề nghiệp làm tốt vai trò trung gian vẫn có thể tạo ra những thay đổi tích cực và rõ rệt.
5. Doanh nghiệp quản lý vận hành được gì khi tham gia HCMO?
Với các doanh nghiệp quản lý vận hành chung cư, việc tham gia hiệp hội thường không nhằm tạo lợi thế ngắn hạn, mà mang lại những giá trị mang tính nền tảng và lâu dài. Có thể khái quát ba lợi ích chính: nâng cao năng lực chuyên môn, củng cố uy tín thị trường và tăng hiệu quả đối thoại chính sách.
Trước hết, chuẩn hóa và nâng cao năng lực là yếu tố có ý nghĩa sống còn. Quản lý vận hành chung cư là lĩnh vực có mức độ cạnh tranh cao nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chỉ một sự cố về an toàn, dịch vụ hay truyền thông cũng có thể tác động lớn đến hình ảnh và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thông qua các hoạt động đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng chuẩn nghề nghiệp do hiệp hội thúc đẩy, doanh nghiệp có điều kiện nâng cao chất lượng đội ngũ, hoàn thiện quy trình và giảm thiểu rủi ro trong vận hành.
Bên cạnh đó, việc tham gia hiệp hội góp phần tạo dựng uy tín trên thị trường. Trong dài hạn, chủ đầu tư và cư dân ngày càng quan tâm đến các tiêu chí lựa chọn đơn vị vận hành như năng lực thực tế, hệ thống quy trình, phản hồi của cư dân và mức độ tuân thủ pháp luật. Nếu hiệp hội gắn việc tham gia với các chuẩn mực nghề nghiệp thực chất, tư cách hội viên sẽ trở thành một tín hiệu tích cực, giúp doanh nghiệp khẳng định tính chuyên nghiệp và độ tin cậy.
Cuối cùng, hiệp hội tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đối thoại chính sách một cách hiệu quả hơn. Thực tiễn vận hành chung cư phát sinh nhiều tình huống mà các quy định pháp luật khó bao quát đầy đủ. Khi ý kiến được tập hợp và phản ánh thông qua hiệp hội, tiếng nói của doanh nghiệp không còn mang tính đơn lẻ, từ đó góp phần nâng cao chất lượng trao đổi với cơ quan quản lý và giúp chính sách tiệm cận hơn với thực tiễn.
6. HCMO trước bài toán quỹ bảo trì chung cư
Quỹ bảo trì chung cư (thường được nhắc đến với tỷ lệ 2% trong các giao dịch mua bán) luôn là một chủ đề nhạy cảm, bởi đây là khoản tiền lớn và gắn trực tiếp với quyền quyết định chi tiêu. Tranh chấp thường phát sinh khi cư dân cho rằng chủ đầu tư chậm hoặc không bàn giao quỹ, hoặc khi ban quản trị và đơn vị vận hành bị nghi ngờ thiếu minh bạch trong việc quản lý, sử dụng khoản tiền này.
Theo số liệu được báo chí phản ánh, đã có thời điểm TP.HCM ghi nhận hàng trăm chung cư chưa được bàn giao kinh phí bảo trì, và đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến khiếu nại, tranh chấp kéo dài giữa các bên. Điều này cho thấy quỹ bảo trì không chỉ là vấn đề riêng lẻ của từng tòa nhà, mà là một “điểm nóng” mang tính hệ thống trong quản lý chung cư.
Cần nhìn nhận thẳng thắn rằng quỹ bảo trì là câu chuyện pháp lý và quản trị tài chính, không thể giải quyết chỉ bằng thiện chí hay thỏa thuận miệng. Để hạn chế tranh chấp, phải đồng thời làm tốt ba yếu tố: quy định pháp luật rõ ràng, việc công khai – minh bạch dễ hiểu, và cơ chế kiểm soát, giám sát có kỹ năng. Nếu thiếu một trong ba yếu tố này, mâu thuẫn rất dễ bùng phát.
Trong bối cảnh đó, vai trò của hiệp hội không phải là “phân xử đúng sai”, mà là hỗ trợ xây dựng các chuẩn mực chung về công khai thông tin, báo cáo tài chính và quy trình giám sát quỹ bảo trì. Đồng thời, hiệp hội có thể tham gia tư vấn, hỗ trợ hòa giải dựa trên dữ liệu và quy định pháp luật, giúp các bên đối thoại thực chất hơn và giảm nguy cơ đẩy tranh chấp lên mức căng thẳng.
7. Tác động dài hạn đối với thị trường bất động sản và đô thị
Về lâu dài, việc có một Hiệp hội Quản lý Chung cư được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện chất lượng sống tại các khu chung cư một cách rõ ràng hơn. Khi công tác quản lý, vận hành được thực hiện chuyên nghiệp và minh bạch hơn, cư dân có môi trường sống ổn định, ít xung đột, còn các tòa nhà cũng được bảo trì tốt hơn theo thời gian. Nó sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến giá trị của căn hộ, giúp người mua nhà yên tâm hơn khi quyết định gắn bó lâu dài.
Ở góc độ thị trường bất động sản, những dự án được quản lý tốt sẽ dần tạo ra sự khác biệt. Không chỉ vị trí hay thiết kế, mà chất lượng quản lý sau khi đưa vào sử dụng sẽ trở thành một yếu tố quan trọng để người mua so sánh và lựa chọn. Về lâu dài, nó giúp thị trường hình thành mặt bằng chất lượng cao hơn, hạn chế tình trạng “mua nhà thì tốt, ở thì khổ” như đã từng xảy ra ở không ít chung cư.
Ở tầm rộng hơn, sự tham gia của hiệp hội góp phần xây dựng hình ảnh một đô thị hiện đại, nơi việc quản lý nhà ở không chỉ trông chờ vào cơ quan nhà nước mà có sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội – nghề nghiệp. Khi các bên cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng tuân theo những chuẩn mực chung, việc quản lý đô thị sẽ hiệu quả hơn, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của TP.HCM trong tương lai.
8. Kỳ vọng và thách thức trong giai đoạn đầu
Dù được đặt nhiều kỳ vọng, Hiệp hội Quản lý Chung cư tại TP.HCM sẽ phải đối mặt với không ít thách thức ngay từ giai đoạn đầu hoạt động. Thách thức quan trọng nhất là xây dựng được uy tín và niềm tin từ cộng đồng. Uy tín này không đến từ tên gọi hay tư cách pháp nhân, mà từ cách hiệp hội vận hành trên thực tế: minh bạch trong tổ chức, độc lập trong chuyên môn và không bị chi phối bởi lợi ích cục bộ của bất kỳ nhóm nào.
Song song đó là bài toán dung hòa lợi ích giữa các bên liên quan. Trong môi trường chung cư, cư dân, ban quản trị, chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành đều có những góc nhìn và ưu tiên khác nhau, thậm chí xung đột. Để giữ được vai trò kết nối, hiệp hội buộc phải duy trì tính trung lập, bám sát cơ sở pháp luật và hướng tới lợi ích chung dài hạn, thay vì chạy theo các yêu cầu ngắn hạn hoặc áp lực dư luận.
Một thách thức không kém phần quan trọng là nguồn lực con người và tài chính. Hiệp hội chỉ có thể hoạt động hiệu quả khi thu hút được đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn, hiểu pháp luật, am hiểu vận hành và có tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Cùng với đó là việc xây dựng cơ chế tài chính minh bạch, bền vững, đủ để duy trì các hoạt động đào tạo, tư vấn và kết nối trong dài hạn. Đây là điều kiện tiên quyết để hiệp hội không chỉ tồn tại trên danh nghĩa, mà thực sự tạo được giá trị trong đời sống chung cư.
Nhìn về phía trước, Hiệp hội Quản lý Chung cư tại TP.HCM được kỳ vọng sẽ từng bước góp phần làm cho đời sống chung cư trở nên ổn định, minh bạch và dễ chịu hơn. Không phải bằng những thay đổi tức thì, mà bằng việc hình thành các chuẩn mực chung, khuyến khích đối thoại và nuôi dưỡng tinh thần hợp tác giữa cư dân, ban quản trị, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Nếu được vận hành đúng hướng và bền bỉ, hiệp hội có thể trở thành một điểm tựa mềm cho quản lý đô thị hiện đại, từ đó chất lượng sống được cải thiện từ những điều nhỏ nhất và niềm tin cộng đồng được xây dựng dần theo thời gian.
Về lâu dài, đây cũng là một bước đi cần thiết để nâng cao chất lượng sống và hướng tới mô hình quản trị đô thị bền vững, có sự tham gia của cộng đồng tại TP.HCM.
Thông tin liên hệ Tường Phát LAND:
Hotline: 0909.61.45.69
Website: https://tuongphatland.com/
